Tiết kiệm (1) – Nước, điện và ga
Trong công cuộc bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ sự sống trong môi trường tự nhiên, có một điều dễ dàng nhất mà chúng ta có thể làm là phát huy ý thức tiết kiệm để tiết chế, giảm thiểu sự khai thác bừa bãi, lãng phí tài nguyên, vì chúng ta đều biết rằng tài nguyên thiên nhiên trên Trái Đất này không phải là vô hạn. Vấn đề là không phải lúc nào chúng ta cũng nhớ rằng mình phải tiết kiệm, và nhiều khi chúng ta không biết cách cụ thể để tiết kiệm tài nguyên một cách hiệu quả.
Ở đây tôi sẽ không bàn đến các lí do khiến chúng ta nên tiết kiệm tài nguyên, vì điều đó đã được phân tích rất rõ ràng ở nhiều tài liệu khác rồi. Qua một vài bài viết về vấn đề này, tôi sẽ chia sẻ với các bạn những phương pháp thiết thực để tiết kiệm tài nguyên, giảm thiểu sự lãng phí vật chất. Đây là những điều tôi tự rút ra hoặc đã học tập từ người khác, nếu các bạn cảm thấy có điều gì thiếu sót hoặc chưa hợp lí thì hãy thoải mái góp ý nhé!
1. Nước
Trong sinh hoạt hàng ngày, chúng ta dùng nước để giặt giũ, lau nhà, chùi rửa đồ đạc, làm vệ sinh cá nhân, nấu nướng, ăn uống, tưới cây, v.v… Ở mỗi việc ấy, chúng ta đều có thể để ý để tránh sử dụng nước một cách lãng phí:
- Ưu tiên việc tắm vòi sen thay vì tắm bồn, cố gắng tắm thật nhanh chứ không xả nước quá lâu.
- Khi chúng ta đi tắm, nếu vòi nước cần một khoảng thời gian nhất định để cho nước nóng (nước ấm), thì chúng ta không nên để nước lạnh chảy xối xả, mà nên dùng một chiếc chậu (hoặc xô) để hứng phần nước lạnh đó, để dành mà sử dụng vào việc khác.
- Khi đánh răng, rửa mặt, không nên để nước chảy ra từ vòi rồi xuống thẳng ống cống, nên đóng vòi nước ngay khi không cần dùng nước.
- Nước mà chúng ta dùng để rửa rau quả không có dính nước rửa bát hay các loại hóa chất khác, thì có thể giữ lại để tưới cây.
- Tất cả các loại nước bẩn do đã sử dụng (lau nhà, chùi rửa đồ đạc, rửa rau quả…) đều có thể được giữ lại để dội bồn vệ sinh (WC).
- Nếu WC được thiết kế nhiều chế độ xả nước thì chúng ta nên chú ý sử dụng đúng chế độ nào phù hợp nhất, đủ để dội sạch chứ không dùng quá mức cần thiết.
- Nếu nhà có thừa xô/chậu, có thể để ở ngoài trời để hứng nước mưa, dùng vào việc tưới cây khi trời không mưa hoặc để dội WC.
- Trong bếp, khi nấu canh, chúng ta nên cân nhắc về lượng nước mà mình và những người ăn chung với mình có thể cần tiêu thụ, tránh việc nấu canh quá nhiều nước để rồi cuối bữa lại phải đổ đi.
- Mỗi cốc nước mà chúng ta rót ra để uống cần được cân nhắc để rót cho vừa đủ, không nên tiện tay rót quá nhiều rồi không uống được hết, để đấy “tính sau” rồi lại phải đổ đi vì sợ trong nước đã có nhiều bụi bẩn.
- …
* Luôn luôn nhớ rằng nước không có hóa chất có thể dùng để tưới cây, và tất cả các loại nước đã sử dụng đều có thể được dùng thêm một lần nữa vào việc dội WC.
2. Điện
Điện năng là loại năng lượng mà chúng ta sử dụng nhiều nhất trong sinh hoạt hàng ngày, để khởi động và vận hành các thiết bị điện tử như quạt gió, máy lạnh khi trời nóng, lò sưởi khi trời lạnh, để đun nước trong bình nước nóng, hay để sử dụng các vật dụng cần thiết khác như đèn, máy tính, TV, v.v… Tiết kiệm điện không chỉ có lợi cho môi trường mà còn có lợi cho túi tiền của mỗi nhà khi nhận hóa đơn tiền điện. Vì thế, chúng ta nên chú ý:
- Tắt điện khi ra khỏi phòng mà không trở lại ngay.
- Khi không cần sử dụng các thiết bị điện tử như máy tính, TV, máy nghe nhạc… thì nên tắt hẳn chứ không đặt ở chế độ chờ (stand by).
- Tắt đèn khi không cần dùng ánh sáng (chẳng hạn lúc ngủ).
- Ưu tiên gió trời hơn “gió nhà”, nghĩa là nếu trời có gió thì nên mở cửa sổ thay vì đóng cửa bật quạt.
- Hạn chế những sở thích tốn kém như… đắp chăn bật quạt.
- Sử dụng các thiết bị tiêu thụ ít điện năng như: bóng đèn tiết kiệm điện, các máy móc công suất thấp (phù hợp với nhu cầu tối thiểu của chúng ta)… Các thiết bị này thường đắt tiền hơn khi mua, nhưng về lâu dài thì lại giúp giảm nhu cầu tiêu thụ điện trong nhà.
- Khi sử dụng máy giặt, hạn chế giặt với nhiệt độ cao.
- Tránh mở cửa tủ lạnh quá lâu, và không nên đặt các đồ ăn còn nóng vào tủ lạnh.
- Nếu dùng máy lạnh hoặc lò sưởi, nên ưu tiên các phòng có người ở hoặc nơi mà chúng ta cần làm việc lâu, đóng cửa ngăn cách các phòng để các thiết bị này không phải hoạt động cho cả căn nhà. Khi nhiệt độ phòng đã đủ ở mức cần thiết, chúng ta nên giảm hiệu suất hoạt động hoặc tắt hẳn các thiết bị đó.
- Nếu có thể, ưu tiên thang bộ thay vì đi thang máy (đối với những loại thang máy chỉ chạy khi có người sử dụng).
- Khi nấu nướng bằng bếp điện, bếp sẽ còn nóng rất lâu sau khi đã được tắt. Chúng ta có thể tận dụng sức nóng đó để làm cho đồ ăn đủ chín, nghĩa là có thể tắt bếp và để đồ ăn trên bếp cho tới khi bếp nguội, thay vì chờ tới khi đồ ăn đã chín như mong muốn rồi mới tắt bếp và nhấc đồ ăn ra luôn.
- Tránh dùng sưởi trong phòng có tủ lạnh.
- …
* Luôn luôn nhớ hạn chế tối đa điện năng trong nhà, đặc biệt là những khi có thể sử dụng các biện pháp thay thế hiệu quả.
3. Ga
Bên cạnh điện năng thì nhiệt năng từ ga cũng là một loại năng lượng mà chúng ta phải dùng rất nhiều, chẳng hạn như để nấu nướng bằng bếp ga, vận hành lò sưởi ga. Vậy chúng ta có thể tiết kiệm ga như thế nào?
- Đậy nắp nồi/chảo khi nấu, để nhiệt lượng không bị lãng phí.
- Vẫn đậy nắp nồi/chảo và tắt bếp một lúc trước khi lấy đồ ăn ra sử dụng, vì nồi/chảo khi còn nóng ở trên bếp vẫn có thể làm chín đồ ăn dù lửa đã tắt.
- Khi nấu nướng bằng bếp ga, nên chọn các loại nồi/chảo có đường kính phù hợp với đường kính của mặt bếp và điều chỉnh bếp vừa đủ, không nên để cho lửa phóng ra phạm vi rộng hơn đường kính của nồi/chảo, vì nhiệt lượng đó hầu như sẽ mất đi một cách lãng phí.
- Khi trời lạnh, nếu chúng ta dùng sưởi ga thì cũng có thể tiết kiệm ga bằng cách giữ nước nóng đã dùng vào việc khác, chưa đổ đi vội, vì nhiệt lượng tỏa ra từ nồi nước nóng đó cũng góp phần làm cho phòng ấm lên. Khi nước đã nguội, chúng ta giữ nước để dùng vào việc nào phù hợp (như đã nói ở phần 1: tiết kiệm nước).
- Nếu dùng sưởi ga, không nên “giấu” sưởi ở sau đồ gỗ, vì gỗ sẽ hấp thụ nhiệt lượng từ lò sưởi, phòng sẽ không đủ ấm và chúng ta lại càng phải tăng sức nóng của lò sưởi lên. Áp dụng tương tự với sưởi điện.
- Khi bật sưởi ga, cần đóng hết các cửa để tránh thoát nhiệt.
- …
* Luôn nhớ hạn chế mức độ sử dụng ga của các thiết bị, khóa ga lại khi không cần dùng để đảm bảo ga không rò rỉ gây lãng phí và rất nguy hiểm cho người ở trong nhà.
(dotructhanh)



